نویسنده:لیلا جباری

 دبیرستان آل طه

 سال تحصیلی: 88-87

بسمه تعالی

«عظمت واقعی در آن نیست که هرگز سقوط نکنیم، در آن است که بعد از سقوط برخیزیم. مبارزه هر قدر صعب و دشوار باشد باید به مبارزه ادامه داد شاید قله ی کوه در یک قدمی باشد.»

تصویر جلد کتاب

تصویر جلد کتاب چون رنگی است و لفظ الله در وسط طرح آمده خوب است تمدن اسلامی و سایر تمدن ها را در طی تاریخ نشان می دهد که بیشتر مربوط به بخش دوم کتاب است. اگر تصویر الله در بالا قرار می گرفت و در زیر آن تصویری از معصومین  می آمد و نمایی از مسیر حرکت در صراط به سوی الله را با راهنمایی امامان نشان      می داد بهتر بود. یعنی یک نمای کلی از مبدأ تا معاد (مقصد) را به نمایش می گذاشت در کنار سیر تاریخ و تغییر تحولاتی که در تصاویر مساجد و ظروف به چشم می خورد و پیشرفت و ترقی را نشان می دهد ولی باید متوجه شد که صراط و مقصد یکی است و ثابت تغییری نمی کند.

مفاهیم کتاب:

«آیا بهتر نبود به جای این همه مطالب گسترده و گاه تکراری و پر حجم، چند صفحه ای منحصر می بود به تفسیری از آیات کلام ا... مجید؟ دانش آموزان پیش دانشگاهی آنقدر به فارسی و ادبیات خود واقف هستند که تفسیر آیات را درک کنند.

آیا بهتر نبود به جای این ابیات که کمتر می بینیم دانش آموزی به سراغشان برود داستانی قرآنی که بیانگر آداب و مناسکی می باشد که امروزه از یاد رفته اند؟ یا حداقل از رفتار انسان پسندانه گذشتگان، آنچه که تاریخ را ورق بزند و یاد آور شود هر آنچه که تکانی به ذهن پر مشغله ی این جوانان بدهد که از آداب غربی دور شوند و از آنچه که در تاریخ گذشتگان بوده و ما فراموش کرده ایم، آنچه که این بچه ها می دانند داستانهایی از چند امام معصوم است که هر ولادت و شهادت ها تکرار می شود پس بقیه چه می شود؟ چهارده معصوم و بیشتر از صد و بیست  چهار هزار پیغمبر داریم که حتی نام بعضی از آنها را نیز نمی دانیم. بهتر نبود از بودا و برهمایی و مسیحی ها و یهودیت مثالی می آمد و تشریح می شد با مشخص شدن نواقص این ادیان، پایه های اسلام در درون جوانان مستحکم شود و آنها با درک و درایت و اعتقاد قلبی و زبانی اسلام را بپذیرند.»

1)   خوب است که در مفاهیم دروس دین و زندگی دانش آموز بیاموزد که دروغ نگوید تا از هزار گناه دیگر جلوگیری شود با آوردن روایات و داستان و نمونه های عینی و نتیجه آنها از بزرگان دینی به آموزش این مهم بپردازیم.

2)   بهتر بود که بخشی و یا 1 الی 2 درس اختصاص می یافت به آموزش احکام و واجبات شرعی و محرّمات دانش آموز که در نسلهای جدید بسیار نیاز است. چرا که واقعاً بچه ها در این دوره ارتباط دینی و ایمانشان ضعیف تر شده و شناخت آنها از احکام و واجباتشان بسیار کم رنگ شده، با آوردن این مطالب در ضمن درس، توفیق اجباری بچه ها حدود زیادی از احکام و واجبات را یاد می گیرند که اگر آموزش به همراه شرکت فعال بچه ها و معلم باشد بسیار موثر خواهد بود.

3)   بهتر بود درسی داشتیم که در آن به شیوه ی عملی پیامبر اکرم و حضرت فاطمه زهرا (س) و بزرگان دینی و موفقیت و پیروزیشان در نزد خداوند متعال          می پرداخت و نمونه هایی از رفتارهای آموزنده آنها در مراحل مختلف زندگی مثال زده می شد تا بتوانند در صحنه های مختلف زندگی از رفتارهای آنان استفاده کنند.

4)   قسمت های برای مطالعه زیاد است خوب است بعضی ها از قسمت ها من جمله سنت ها و قوانین الهی انواع سنت ها در قسمت متون اصلی کتاب می آمد چون بچه ها تمایلی به مطالعه این قسمت ها که در کنکور و پایان ترم مورد ارزشیابی قرار نمی گیرد ندارند لذا خوب است که از قسمت مطالعه حذف و به متن اصلی اضافه گردد.

5)   در درس دوم برخی از توحید ها من جمله توحید صفاتی و توحید در مالکیت خیلی خلاصه گفته شده اگر بحث بازتر شود و استدلال ومثالهای بیشتری آورده شود بهتر است.

6)      در درس چهارم اگر برای بحث معاد تصویر زیبایی از 4 فصل سال و در قسمت راز و نیاز با خدا تصویری از فرد نمازگزار گنجانده شود بهتر است.

7)   در درس پنجم در مطالب مربوط به مراحل توبه؛ اگر در قسمت عذاب وجدان و تأثیرها و نمودهایش مباحث بیشتر شود بهتر است چرا که با این بحث ها بچه ها فکر می کنند که فرصت دارند و می توانند خطاهای گذشته را جبران نمایند و در مسیر درست و مستقیم قراربگیرند روی به درگاه خدا بیاورند و اعمالشان را مطابق با دستورات او تنظیم کنند.

8)      اگر در درس ششم قسمت علل های عرضی و طولی با شکل و یا نموداری رسم می شد که این علل بر روی آن نمایش داده می شد بهتر بود چرا که شکل و نمودار بسیار در یادگیری موثر بوده و تفاوت ها و اختلاف های این دو دسته علت به خوبی نمایان می شود.

9)   اگر قسمت های برای مطالعه کتاب، جداگانه در جزوه و یا کتاب دیگری چاپ    می شد و در اختیار مدارس قرار می گرفت بهتر بود چون بچه ها معمولاً این قسمت ها را خودشان مطالعه نمی کنند و معلم با صلاحدید خود برخی قسمت ها را در کلاس مطرح می کرد از کل کتابدر طی 2 ترم حدود 2/3 خوانده می شود که بهتر بود به جای اشعار و قسمت های برای مطالعه مطالب، روایات، داستان های اخلاقی و ... آورده می شد که بچه ها ضمن درس آنها را می خواندند و از نتایج آن بهره می بردند.

10)   از محاسن آن می توان به آیاتی اشاره کرد که فراگیران آنها را ترجمه می کنند و پیامشان را استخراج می نمایند اینکه آنها به شکل فعال و پویا یادگیری آیات       می پردازند بسیار نیکوست.

11)   لازم است که آنها مطالبی را درباره خانواده و ارزش آن در اسلام و حفاظت خانواده و آداب و آئین صحیح ازدواج بدانند در این سن اکثر آنها درگیر با چنین موضوعاتی می شوند که برای آینده دانستن آنها بسیار ضروری به نظر می رسد اگر به شیوه شرعی و اسلامی این آداب را یاد بگیرند بهتر است.

12)   تصویر درس هفتم؛ که نمادی از اسلام است که نمال کوچکی است و پیامبر آن را در دل مردم کاشته تا رشد کند و تنومند و قوی گردد خوب است؛ سیر منطقی مطالب در 4 درس (بخش دوم کتاب) بسیار مناسب به نظر می رسد که ویژگیهای تمدن اسلامی و سپس تطبیق تمدن را با معیارهای مورد نظر پیامبر بررسی کرده و نهایتاً وظیفه و مسئولیت را در دوران حاضر مشخص می کند خوب است ولی حجم مطالب بسیار کم است.

13)   ترجمه آیه 15 سوره شوری در ص 98 اگر به عهده بچه ها باشد بهتر است چرا که خود می توانند به پیام آن نیز دست یابند که هدف از ایجاد حکومت اسلامی نظامی است که بر پایه عدالت باشد و عدالت خواهی رسول خدا مأموریت مهمی است که از جانب پروردگار بر عهده ی او گذاشته شده است.

14)   قسمت برای مطالعه ص 99 تا ص 102 بهتر است جزء مطالب اصلی باشد تا نمونه های رفتار رسول خدا و امیرالمومنین برای بچه ها تمرین و تکرار شود تا ملکه ذهنشان گردد. تا ایجاد عدالت اقتصادی را به عنوان یکی از جنبه های عدالت اجتماعی یاد بگیرند.

15)   ص 112 و 113 حتماً جزء متون اصلی شود تا به تبیین جایگاه خانواده که پرداخته می شود نمونه ی عینی پیش روی بچه ها باشد و در ارتباط با احیای منزلت زن و ارزش او در این قسمت بحثی 3 یا 4 صفحه ای درباره حجاب و عفاف و ارزش و تأثیر آن گنجانده شود که فراگیران بسیار نیازمند و تشنه این مطالب هستند.

16)    در درس هشتم علم و شاخه های آن و همچنین فرهنگ و هنر به شکل خوبی پرداخته و بیان شده است.

17)   مطالب ص 147 تا ص 150 از قسمت مطالعه جزء متون اصلی باشد خیلی بهتر است چون بچه ها با تمدن و جایگاه مسیحیت و با آئین های افراطی آنها آشنا شده و کمک شایانی به ثبات اعتقادی آنها می کند.

18)   آوردن تطبیق ها در دروس آخر برای مقایسه معیارها با تمدن های جدید بسیار نیکو و خوب است و فراگیران وادار به تلاش و هم اندیشی می کند.